أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

315

قانون ( فارسى )

روزهاى ميانگين در بحران روزهايى كه در زير عنوان روزهاى باحورى بحث شد ، عبارت از روزهاى بحرانى ممتاز و در درجهء اوّل بودند ؛ اينك راجع به روزهاى بحرانيى كه در تناسب و نامتناسبى ميانه‌اند ، يعنى نه خوب خوبند و نه بد بد سخن خواهيم راند : شايد روز بحرانى بيايد امّا سببش سير طبيعى بيمارى نباشد ، بلكه از سببى خارجى و يا از خود بيمارى باشد كه در سير طبيعى بيمارى متوقع نبوده است . يا اينكه سبب بحران ، بسيار نيرومندى بدن بيمار يا ناتوانى شديد بيمار باشد و يا روىآورهايى از قبيل بىخوابى كشيدن زياد از سببى غير از خود بيمارى باشد . يا شايد سبب از وجود بيمار بوده و حالت خارج از سير بيمارى از اندازه خارج باشد ، يا از واكنشهاى روانى است كه به شدت بر بيمار روىآورد ، يا از كندحركتى حالت بيمارى و يا سرعت بيش از حد بيمارى باشد كه در نتيجه بيمار از اين سببها قبل از موعد متوقع و يا بعد از آن با بحران روبرو شود . در هر حال چنين بحرانى كه از اين سببها پيش مىافتد يا تأخير مىشود ، از بحران سر وقت لازم و متوقع ناقص‌تر است ؛ زيرا اگر روىآورى خارج از مسير طبيعى بيمارى روى نمىداد ، بحران در سر وقت لازم بيمارى مىآمد و اين پس يا پيش افتادن بحران روى نمىداد . اگر روىآور خارج از مسير طبيعى بيمارى بسيار شديد باشد ، ممكن است بحران سزاوار بيمارى را جلو و يا عقب اندازد . و اگر روىآور كم‌نيرو باشد ، اقلا بحران را با دشوارى روبرو مىسازد و نمىگذارد بحران كامل باشد . روزهايى كه چنين انحراف بيمارى از مسير طبيعى را سبب مىشوند ، روزهاى در وسط قرار گرفته نام دارند و از سويى همين روزها حكم بحرانى هم دارند . يعنى از روزهايى هستند كه شايد بحران طبيعى در آنها رخ دهد ؛ كه عبارتند از : روزهاى سوم ، پنجم ، نهم ، سيزدهم ، پنجم و سوّم - كه هر دو همسايهء روز چهارم هستند و از هر دو سو روز چهارم را در بر گرفته‌اند . روز نهم نيز در ميان دو روز بحرانى واقع شده كه در روز هفتم و يازدهم است . و بسا ممكن است كه روز وسطى براى بحران مناسب‌تر از يكى از آن دو روز پيرامونش باشد . يا اينكه روز بحرانى نامتوقع - كه بين دو روز بحرانى شناخته شده و مناسب واقع شده - از طرفى بهتر از آن باشد كه نزديكتر به طرف دوم است ؛ مثلا اگر بحران بايستى در يازدهمين روز بيمارى رخ دهد ، جلو افتاد و در نهمين روز واقع شد ، تفاوتش بيشتر از آن است كه اگر قرار بود در روز هفتم بحران مىآمد و به تأخير مىافتاد ؛ هرچند در هر حالت به تأخير افتادن بحران زياد از حد معمولى است . اين را نيز بدان ! كه در ميان روزهاى بحرانى كه در وسط قرار گرفته‌اند روز نهم در قوت بحرانى بر همهء ديگر روزهاى بحرانى پيشى دارد . ديگر روزهاى بحرانى كه در وسط واقع شده‌اند عبارتند از : 2 - بعد از روز نهم و در درجهء دوم از نيروى بحرانى روز پنجم بيمارى است . 3 - در درجهء سوم روز سوم بيمارى مىآيد كه به حد زيادى از روز چهارم - كه در بحران از روزهاى اصلى است - دور نيفتاده و كوتاه آمدنش از روز چهارم بسيار آشكار نيست .